Izvod iz knjige “Toplica kroz vekove” Petka D. Marjanovića
Prvi put se naziv Toplički okrug pojavlјuje u Zakonu o teritorijalnoj podeli od 6. februara 1879. godine. Ovim zakonom raniji naziv Kuršumlijski okrug menja se u Toplički okrug, a sedište ostaje u Prokuplјu. No, ovim zakonom nije izmenjen samo naziv okruga, promenjena je i teritorija koju je obuhvatao. Sada su Toplički okrug sačinjavali srezovi: prokupački i dobrički sa sedištem u Prokuplјu, kosanički sa sedištem u Kuršumliji, a jablanički sa sedištem u Lebanu. Prvi načelnik topličkog okruga bio je Dragutin Pajić.
Granice svih novoformiranih okruga su precizirane, tako da se Toplički okrug granično sa severa sa Kruševačkim okrugom, granica je išla bilom Velikog i Malog Jastrepca. S istoka, Toplički okrug se graničio okruzima Niškim i Vranjskim. Granicu Topličkog okruga prema Niškom i Vranjskom okrugu je M. Đ. Milićević opisao ovako: „Od Supovca do spram sela Brestovca – Moravom; dalјe – neprimetnim bilom koje deli vode Jablanice i Pustoj reci do blizu Prekopčelice; odatle granica silazi na Jablanicu, preseca je blizu sela Svirca, izlazi na vodomeđu Jablanici i Veternici, ide k’ jugu do iznad sela Bari, spušta se Veternici u dolinu i odatle se sjedinjava s’ okrugom Vranjskim do granice srpsko-turske na Kopaoniku.“
Južna i zapadna granica Topličkog okruga je, u stvari, granica između Srbije i Turske u to vreme. Tu granicu je utvrdila Međunarodna komisija za razgraničenje između Srbije i Turske 1878. i 1879. godine. Prema Milićeviću ta granica ide: „od Kopaonika bilom koje nosi vode: na zapad-Ibru, na jug-Moravi, a na sever i istok-Toplici, Kosanici i Veternici.“
Ranije Toplica imala dva sreza
Toplica pod Turcima nije bila jedinstvena administrativno-upravna celina. U to vreme ona je bila podelјena na dve kaze (sreza): prokupački (Urćub kaza) i kuršumlijski (Kuršumli kaza). Prokupački srez je obuhvatao donji deo Toplice i Dobrič, a kuršumlijski srez gornji deo Toplice – Kosanicu. Ovakva podela Toplice ostala je i posle njenog oslobođenja od Turaka 1877/78. godine, tačnije, do donošenja Zakona o teritorijalnoj podeli oslobođenih krajeva 14. maja 1878. godine, kada je Toplica sa još širim područjem postala okrug koji je nazvan kuršumlijskim sa sedištem u Prokuplјu.
Ukoliko želite da podržite rad sajta, donaciju možete uplatiti putem žiro- računa: 160-6000001938574-59 ili možete da skenirate QR kod:
